Hoogspringen regels
Op deze pagina vind je een overzicht van de officiële regels bij het hoogspringen. De regels zijn gebaseerd op het wedstrijdreglement van de Atletiekunie en de technische regels van World Athletics (voorheen IAAF).
1. Voor de sprong
Aanloop en hoogte
- Aanloop: Atleten mogen hun eigen aanloop kiezen. Meestal wordt een aanloop van 8 tot 12 stappen gebruikt. De aanloop is vaak gebogen (boogvormig), vooral bij de Fosbury Flop.
- Hoogte: De hoogte wordt door de wedstrijdorganisatie vastgesteld en stijgt tijdens de competitie (meestal in stappen van 2 of 3 centimeter).
- Volgorde: De volgorde van springen op elke hoogte wordt door de jury bepaald, vaak op basis van loting of startnummer.
Materiaal
- Lat: De lat is 4 meter lang, heeft een ronde vorm en platte uiteinden. Hij moet zo op de steunen liggen dat hij valt als een atleet hem aanraakt. De lat mag niet worden vastgezet.
- Steunen (standaards): De steunen mogen niet in de grond vastzitten; ze moeten vrij staan.
- Aanloopvlak: Heeft de vorm van een halve cirkel met een straal van minimaal 20 meter.
- Landingsmat: Minimaal 5 bij 3 meter, voldoende dik om veilig te landen.
2. Tijdens de sprong
Aanloop en afzet
- Aanloop: De atleet mag de lat niet aanraken vóór de sprong. De aanloop moet plaatsvinden binnen het toegestane aanloopvlak.
- Afzet: De afzet moet plaatsvinden met één been. Afzetten met twee voeten tegelijk is niet toegestaan en levert een ongeldige poging op.
- Over de lat: De atleet moet over de lat springen zonder deze te laten vallen. De lat aanraken is toegestaan zolang hij op de steunen blijft liggen.
- Techniek: Verschillende technieken zijn toegestaan, zoals de Fosbury Flop, de Scissors (Schotse sprong) en andere geldige stijlen.
Grond en mat voorbij de standaards
- Belangrijke regel: De grond of mat voorbij het vlak dat wordt gevormd door de standaards mag niet worden aangeraakt door de atleet met enig lichaamsdeel vóór of tijdens de sprong. Doe je dat wel, dan is de poging ongeldig.
- Uitzondering: Als een atleet met zijn voet de mat raakt (bijvoorbeeld bij de landing of bij het afzetten) en de jury oordeelt dat hij geen voordeel uit die aanraking heeft gehaald, kan de sprong alsnog geldig worden verklaard. Dit is een beoordelingskwestie voor de jury.
3. Aanloop wel, maar niet springen — wat gebeurt er?
Dit is een veelgestelde vraag: telt het als een poging als je aanloopt maar niet afzet?
Afbreken van de aanloop
- Nee, niet automatisch. Je mag je aanloop meerdere keren afbreken en opnieuw beginnen. Zolang je niet afzet (niet springt) en geen lichaamsdeel voorbij het vlak van de standaards op de grond of mat zet, telt dit niet als een mislukte poging.
- Binnen de tijd die je voor je poging krijgt (zie hieronder), mag je dus meerdere keren aanlopen, stoppen en opnieuw beginnen. Pas op het moment dat je daadwerkelijk afzet (een sprong maakt), telt de poging — en dan is het resultaat bepalend (lat blijft liggen = geldig, lat valt = ongeldig).
Wanneer telt het wél als poging?
- Zodra je afzet (één voet afzetten om te springen), is de poging “gebruikt”. De sprong is dan geldig of ongeldig afhankelijk van of de lat blijft liggen.
- Als je tijdens een aanloop de mat of grond voorbij de standaards aanraakt zonder te springen (bijvoorbeeld je hand op de mat zet), kan dat wel als ongeldige poging worden geteld, omdat je het vlak voorbij de standaards hebt aangeraakt.
Let op bij pupillen
- Bij pupillenwedstrijden kan een afwijkende regel gelden: driemaal aanlopen zonder daadwerkelijk te springen wordt soms aangemerkt als één poging. Informeer bij de wedstrijdorganisatie of deze regel van toepassing is.
4. Tijdlimiet voor een poging
- Tijdens een wedstrijd krijgt elke atleet een bepaalde tijd om een poging uit te voeren. Deze tijd wordt vaak aangegeven met een terugtellende klok.
- De exacte duur (bijv. 1 minuut of 1,5 minuut) wordt per wedstrijd door de organisatie vastgelegd en kan per competitie verschillen.
- Binnen die tijd mag de atleet zijn of haar aanloop meerdere keren afbreken en opnieuw beginnen. Pas als de tijd verstreken is zonder een geldige poging te hebben uitgevoerd, wordt dit als een mislukte poging (ongeldig) geteld.
- Kom je te laat aanzetten voor je poging (klok op nul), dan telt dat als één mislukte poging.
5. Landing en geldige sprong
- Landing: De atleet moet landen op de mat. De manier van landen (bijv. op de rug bij Fosbury Flop) is vrij, zolang de lat op de steunen blijft.
- Geldige sprong: Een sprong is geldig als de lat na de landing nog op de steunen ligt. Of de atleet de lat tijdens de sprong heeft aangeraakt maakt niet uit, zolang de lat niet valt.
6. Fouten — wanneer is een poging ongeldig?
Een poging telt als ongeldig (mislukte poging) in de volgende gevallen:
| Situatie | Gevolg |
|---|---|
| Lat laat vallen | De lat valt van de steunen (door aanraking of doordat de atleet ertegenaan komt). |
| Onder de lat door | De atleet gaat onder de lat door zonder eroverheen te springen. |
| Afzetten met twee voeten | De afzet gebeurt met beide voeten tegelijk. |
| Grond/mat voorbij standaards | De atleet raakt met enig lichaamsdeel de grond of mat aan voorbij het vlak van de standaards (tenzij de jury geen voordeel ziet — zie hierboven). |
| Tijd verstreken | De atleet voert binnen de toegestane tijd geen poging uit (klok op nul). |
| Aanloop buiten het vlak | De aanloop of afzet gebeurt buiten het toegestane aanloopvlak (bijv. buiten de halve cirkel). |
7. Wedstrijdverloop
Drie pogingen per hoogte
- Elke atleet heeft drie pogingen per hoogte. Een poging is ofwel geldig (lat blijft liggen) ofwel ongeldig (mislukte poging).
- Een atleet blijft in de wedstrijd totdat hij drie opeenvolgende mislukte pogingen heeft. Dit hoeft niet op dezelfde hoogte te zijn: bijvoorbeeld twee missers op 1,90 m en één op 1,93 m betekent ook uitschakeling.
Passen
- Atleten mogen een hoogte passen (overslaan). Ze melden dan dat ze op die hoogte niet springen.
- Let op: Een gepaste hoogte telt niet als mislukte poging. Na het passen moet de atleet op de volgende hoogte wel een poging doen (tenzij hij ook die past).
- Strategisch passen wordt vaak gebruikt om energie te sparen voor hogere hoogtes.
Uitgeschakeld
- Na drie opeenvolgende mislukte pogingen is de atleet uitgeschakeld. Zijn of haar eindstand is de hoogste hoogte die geldig is gesprongen (met eventuele tie-breakregels voor gelijke stand).
8. Gelijk spel en barrage
Als twee of meer atleten op de zelfde hoogte eindigen, wordt de rangorde als volgt bepaald:
- Minder foutsprongen op de laatst gesprongen hoogte: De atleet die die hoogte in minder pogingen haalde, wint (bijv. 1e poging wint van 2e of 3e poging).
- Totaal aantal foutsprongen in de wedstrijd: Hebben meerdere atleten de hoogte in hetzelfde aantal pogingen gehaald, dan telt het totaal aantal mislukte pogingen in de hele wedstrijd. Wie minder fouten heeft, wint.
- Gelijke stand: Geeft dit nog geen winnaar, dan krijgen atleten de zelfde plaats toegekend — behalve bij een eerste plaats.
- Barrage voor de winst: Voor de eerste plaats wordt dan een barrage gesprongen. De lat blijft op de laatste gesprongen hoogte. Elke kandidaat krijgt één extra poging. Haalt meer dan één atleet de hoogte, dan gaat de lat 2 cm omhoog en krijgt iedereen weer één poging. Haalt niemand de hoogte, dan gaat de lat 2 cm omlaag. Dit gaat door totdat er één winnaar is.
9. Samenvatting: veelgestelde situaties
| Vraag | Antwoord |
|---|---|
| Ik loop aan maar spring niet. Telt dat als poging? | Nee, zolang je niet afzet en geen grond/mat voorbij de standaards aanraakt. Je mag binnen je tijd meerdere keren aanlopen en afbreken. |
| Ik raak de lat aan maar hij valt niet. Geldig? | Ja. De sprong is geldig als de lat op de steunen blijft liggen. |
| Mag ik met twee voeten afzetten? | Nee. Alleen afzetten met één been is toegestaan. |
| Mag ik een hoogte overslaan? | Ja, dat heet passen. Het telt niet als mislukte poging; je moet daarna wel op de volgende hoogte springen (of opnieuw passen). |
| Hoeveel tijd heb ik per poging? | Dat verschilt per wedstrijd; de organisatie stelt de tijd vast (vaak aangegeven met een terugtellende klok). |
| Wanneer ben ik uitgeschakeld? | Na drie opeenvolgende mislukte pogingen (op welke hoogte dan ook). |
Deze pagina geeft een overzicht van de belangrijkste regels. Voor officiële wedstrijden geldt altijd het actuele wedstrijdreglement van de Atletiekunie en de technische regels van World Athletics.